"Tau dek dahan ka maimpok, tahu dek rantiang ka mancucuak."
Apokah mamindahan badak nan sarato sakti iko ka tampek lain akan mambarikan kasalamatan, atau justru manjadi lonceng kamatian bagi satwa nan alah badiri di ujuang punah?
Kutiko wacana relokasi Badak Jawa muncuak ka pamukoan, barbagai suaro batuka di tangah masyarakaik. Salah surang tokoh masyarakaik nan indak tingga diam adolah Dedi Mulyadi. Baliau jo tegas manyatoan panolakannyo tahadok rencana mamindahan badak-badak langka tasabuik dari Taman Nasional Ujung Kulon. Dek karano habitat alami adolah rumah nan paliang patuik untuak satwa, pajalanan jauah sarato parubahan lingkuangan anyar dipandang manyimpan risiko gadang bagi kasalamatan iduiknyo. Kajaran iko mamicu tinjauan mandalam tantang baa caro manarimo kaba jo mampatimbangkan kasaimbangan alam, indak hanyo sapatoh kato satali uang.
Dalam dunia konservasi, mamindahkan satwa liar bukanlah perkara mambali kudo dalam karuang. Badak Jawa mambutuhkan lingkuangan nan sasuai jo kurenah aslinyo di Ujung Kulon, tampek di mano batang aia jo rantiang rimbo alah manjadi bagian dari dirinyo. Jikok dipasoan baraliah ka tampek lain, takuiknyo satwa iko akan manghadapi stresa,gangguan kasehatan, hinggo ancaman kamatian nan labiah capek. Pamarentah jo pihak nan barencanan patuik mambaco tanda-tanda alam, baso indak sadoalah kabijakan birokratis sagadang gajah sasuai jo kabutuahan nyato di lapangannyo.
Kok disilicik labiah lanjuik, alah satangah mati para pejuang lingkungan basusah payah manjago populasinyo supayo indak binaso di bumi nusantara. Lalok indak Baselo, makan indak bapacah, baitu pulo parjuangan para penjaga rimbo. Mangko dari itu, mamiliah mampatahanan badak di Ujuang Kulon adolah kaputusan nan paliang arif. Alam alah mambantuak tatanannyo surang, dan tugas manussia adolah manjago, bukan mambaharui jo caro nan marusak kasaimbangan.
Tabangik buruang di udaro,
Tabang basarik ka tapi pantai.
Rumah asali tampek badaro,
Indak elok dipaso babaliak lai.