"Tangan mancancang, bahu mamikue."
Apokah sajarah ko hanyo sekedar tulisan di ateh kureta angin nan laju, atau inyo adolah luka nan masih basah di dalam paruik nagari ko? Katiko namo Siera Tamihardja mancogok jo sentilan tajamnyo tantang paristiwa kelam Mei 1998, banyak mato nan tabulalak, mancari jawaban di tangah simpang siurnyo kabanaran nan tasimpan rapek.
Fadli Zon, sabagai tokoh nan acok basentuhan jo kancah politik nasional, akhirnyo mambuka suaro manghadapi riak nan manimpo. Dalam tanggapannyo, inyo indak mambantah baso paristiwa kamanusiaan nan kejam itu pernah tajadi. Namun, ado catatan kaki nan inyo titiakan jo tinta tarang. Baginyo, manggunoan istilah "massal" untuak paristiwa pamerkosaan Mei 1998 indak buliah dilakukan hanyo jo kaba angin atau isu nan baransua dari muluik ka muluik. Inyo mamintak agiah bukti nan nyato, dokumentasi nan akurat, sarato data nan dapek dipertanggungjawabkan sacaro ilmiah dan hukum. Baginyo, sajarah bukanlah tampek untuak bamanis-manih jo kato-kato jiko indak ado landasan fakta nan kokoh di dasarnyo.
Analisis iko mambao kito masuak ka dalam rimbo polemik sajarah Indonesia nan indak pernah usai. Pamerkosaan dalam paristiwa 98 adolah luka nan mambekas dalam di hati banyak urang, sabuah tragedi nan mambuek kito sadar baa rapuhnyo kamanusiaan katiko politik sadang bagejolak. Fadli Zon, jo gaya mangeceknyo nan khas, mancubo manarik kito untuak baliak ka dasar logika: baso sajarah paralu dicaliak jo kapalo dingin, indak jo parasaan nan tabakar. Inyo manantang sadoalah pihak untuak indak hanyo main tunjuak, tapi mambuktikan.
Persoalan iko manjadi cermin bagi kito kasadonyo. Bahwasanyo, manulis sajarah itu indak samo jo mambuek dongeng. Ado tangguang jawab moral nan gadang di balakangnyo. Jiko istilah "massal" itu dipakai, mako inyo harus punyo sandaran nan indak goyah dek angin kancang. Fadli Zon sadar, jiko fakta indak dijago, mako sajarah nan kito wariskan ka kamanakan kito nanti hanyolah tumpukan kabohongan nan dibungkus rapi jo narasi nan emosional. Inyo indak sadang mancubo manutuik luka, inyo hanyo sadang mamintak kito untuak bajalan baaleh tapak, supayo indak tajilantang dek langkah surang.
Kini, bola panas itu ado di tangan publik. Apokah kito akan taruih baparang jo interpretasi, atau kito akan basamo-samo mancari kabanaran nan sasuai jo fakta di lapangan? Sabuah paristiwa gadang paralu disikapi jo kapalo dingin, sabab jiko indak, nan rugi adolah bangsa ko surang nan kian hari kian bingung mambaco maso lalunyo surang.
Ka ilie kito manabang kayu,
Dibao urang ka ateh pamatang.
Jago lidah dalam bakato,
Sajarah bana nan kito tantang.