"Baju dipakai usang, adaik dipakai baru." Barangkali baitu pulo carito nan malakek di dindiang-dindiang batu Koto Saint-Malo, sabuah nagari tuo nan basarobok di wilayah Brittany, nagara Prancis.
Apokah batu-batu karang nan tagak kokoh di sapanjangan tapi lauik tu sanggup manahan giliang zaman, atau ianyo hanyo sakadar saksi bisu dari carito palarian para bajak lauik di maso lalu?
Kutiko denai mancaliak peta dunia, pandangan tabulalak ka sabuah kota nan barado di bibia Samudera Atlantik. Saint-Malo namonyo. Sabuah kota tuo nan Elok nan baitu tabateh jo dindiang benteng batu nan kukuh, tagak manantang galombang aie lauik nan gadang sarantak badabua kareh.
Warga di sinan hidup di tangah-tangah Sajarah nan panjang. Dindiang benteng nan mangulilingi koto tu indak hanyo manjadi palinduang dari gampo atau sarangan musuah di maso daolu, tapi juo manjadi bateh antaro dunia daratan nan tanang jo galora lauik lepas nan indak bartepi. Di dalam benteng tu, gang-gang ketek basusun rapek, mambrok kurenah masyarakaik Eropah tempo dulu nan indak lakang dek paneh dan indak lapuak dek ujan.
Saban ari, ambun pagi turun mambasahi atok-atok rumah tuo, manjadi kawan bagi urang-urang nan bajalan di ateh palangkin batu nan dingin. Saint-Malo indak hanyo manawarkan pamandangan nan rancak, tapi juo mambao anggan dan imajinasi satiok pangunjuang mundur jauh ka baralek maso lalu, kutiko kapal-kapal kayu balayar mambaok harato rampasan.
Pauik kasiek di tapi pantai,
Mancaliak lauik laweh ka ilie;
Koto tuo nan tabisu di rantau urang,
Sajarah indak ka pernah matiie.